• τριβής: προκύπτει λόγω της ακατάπαυστης κίνησης των ανθρώπων μεταξύ περιοχών και θέσεων εργασίας ή διαφόρων σταδίων του κύκλου ζωής. Επίσης, περιλαμβάνονται τα άτομα που, λόγω φυσικών αιτιών, καθίστανται ανίκανα προς εργασία. Ουσιαστικά, αποτελεί το ελάχιστο επίπεδο ανεργίας που δεν μπορεί να μειωθεί σε μια δυναμική κοινωνία (εφ’ όσον, ακόμη και αν η οικονομία είναι σε πλήρη απασχόληση, κάποιοι θα αποχωρούν από τις θέσεις τους, κάποιοι φοιτητές θα ψάχνουν για εργασία μετά την αποφοίτησή τους, κάποιοι γονείς θα επανεντάσσονται στο εργατικό δυναμικό, και κάποιοι να θέλουν μια καλύτερη ή μια διαφορετική εργασία).
• Δομική/διαρθρωτική: προκύπτει από τιςαναντιστοιχίεςμεταξύπροσφοράςκαιζήτησης, καθώςκάποιοικλάδοι (ήειδικότητες, ήγεωγραφικέςπεριοχές) έχουναυξανόμενηζήτησηκαικάποιοιάλλοιπτωτικήζήτηση.
• Κυκλική: προκύπτει από την μειωμένη συνολική ζήτηση προϊόντων και υπηρεσιών. Αυτή η μορφή ανεργίας είναι αποτέλεσμα της επιβράδυνσης της ανάπτυξης σε περιόδους οικονομικής ύφεσης, η οποία έχει ως επακόλουθο την αδυναμία απορρόφησης του εργατικού δυναμικού.

Τέλος με βάση την χρονική διάρκεια η ανεργία διακρίνεται σε: μακροχρόνια, βραχυχρόνια και εποχιακή (π.χ. τουριστικά επαγγέλματα).

Συμπεραίνουμε, λοιπόν, πως η ανεργία τριβής είναι πάντα παρούσα και ποτέ δεν μπορεί να είναι μηδενική αφού προκύπτει τόσο εξαιτίας της «κοινωνικής κινητικότητας» όσο και από αντικειμενικούς παράγοντες (για παράδειγμα κάποιος με ελάχιστα τυπικά προσόντα που εργαζόταν για χρόνια ως σεκιούριτι δεν μπορεί πλέον να συνεχίσει στον ίδιο κλάδο εξαιτίας της σωματικής του επιβάρυνσης). Έτσι, πάντα κάποιοι θα είναι εκτός της αγοράς εργασίας αν και τυπικά υπολογίζονται στο εργατικό δυναμικό.

Η δομική/διαρθρωτική ανεργία είναι ενδεικτική της εκάστοτε κατάστασης της Οικονομίας. Από την επεξεργασία των δεδομένων της προκύπτει σε ποιους κλάδους υπάρχει έλλειψη εργατικού δυναμικού. Δεδομένου ότι υπάρχουν κλάδοι οι οποίοι απαιτούν υψηλά καταρτισμένο προσωπικό τα δεδομένα της δομικής/διαρθρωτικής ανεργίας δείχνουν τον δρόμο που πρέπει ν’ ακολουθήσει η Δημόσια Εκπαίδευση προκειμένου να παράσχει στις επιχειρήσεις αυτούς που χρειάζονται για να λειτουργήσουν και αντίστοιχα της μετεκπαίδευσης όσων λόγω μειωμένης ζήτησης δεν μπορούν ν’ απασχοληθούν στους κλάδους για τους οποίους έχουν προσόντα.

Τέλος, η κυκλική ανεργία δεν είναι για την ώρα σημαντική. Ωστόσο, όσο συνεχίζεται η αναταραχή στον Περσικό Κόλπο και η τιμή του πετρελαίου παραμένει υψηλή, τόσο θα ενισχύεται εξαιτίας της οικονομικής επιβράδυνσης.

Το ποσοστό ανεργίας (όπως και κάθε άλλο άλλωστε) προκύπτει από την διαίρεση των δηλωμένων ανέργων προς το σύνολο του εργατικού δυναμικού. Το ποσοστό ανεργίας θα ήταν υψηλότερο αν τα προηγούμενα χρόνια δεν είχαν φύγει στο εξωτερικό όσοι λόγω της μόρφωσης τους μπορούσαν να εργαστούν εκεί με την ίδια λογική που τα εμβάσματα των μεταναστών (άδηλοι πόροι) τις δεκαετίες του ’50, ’60 & ’70 αύξαναν το Α.Ε.Π. Πιθανότατα κάποιοι απ’ αυτούς να κάλυπταν μέρος των κενών που έχουν επιχειρήσεις οι οποίες ψάχνουν υψηλά καταρτισμένο προσωπικό.

Το πρόβλημα με το ποσοστό ανεργίας είναι πως παραπλανά. Από την άλλη η ανεργία ως κατάσταση είναι απόλυτα προσωπική και γι’ αυτή το ποσοστό ανεργίας δεν μας λέει κάτι. Ας φανταστούμε έναν εργαζόμενο της βιομηχανίας μπισκότων ΒΙΟΛΑΝΤΑ η οποία λειτουργεί τρία εργοστάσια: δύο στα Τρίκαλα και ένα στη Λάρισα. Ο εργαζόμενος αυτός κατοικεί είτε στα Τρίκαλα, είτε στην Λάρισα αισθάνεται τυχερός που βρήκε μια (σχετικά) καλή δουλειά στην πόλη του. Αν, τώρα, εξαιτίας των οικονομικών συνεπειών (αποζημιώσεις) της έκρηξης στο εργοστάσιο των Τρικάλων η εταιρεία κλείσει ο εργαζόμενος αυτός θα βρεθεί άνεργος. Παρά το γεγονός πως το ποσοστό ανεργίας δεν θ’ αυξηθεί σημαντικά αυτό δεν σημαίνει πως θα είναι εύκολο ο άνεργος μας να βρει άλλη το ίδιο καλή δουλειά στον τόπο του. Στην περίπτωση του αυτό που υποστήριξε ο Μαρινάκης θα προϋπέθετε είτε καθημερινά να μετακινείται μακρύτερα για να εργαστεί (δαπανώντας σημαντικό μέρος του μισθού του) είτε να μετεγκατασταθεί. Στον βαθμό που η μετεγκατάσταση του γινόταν από τα Τρίκαλα στη Λάρισα ενδέχεται να μπορεί ν’ ανταποκριθεί στο κόστος της. Αν, όμως, έπρεπε να μετοικήσει από τα Τρίκαλα στην Θεσσαλονίκη ή την Αθήνα τότε το κόστος της θα ήταν απαγορευτικό.

Έτσι, δεν φτάνει να υπάρχουν δουλειές και να θες να εργαστείς αλλά πρέπει να είναι και κοντά στον τόπο σου. Γιατί, δεν είναι πάντα εύκολη η μετακίνηση ειδικά όταν έχεις δημιουργήσει οικογένεια. Αυτή η παράμετρος απουσιάζει από την σκέψη του Μαρινάκη επειδή δεν μπορεί να μετρηθεί και να εκφραστεί από τους αριθμούς.

Τέλος, υπάρχει και μια άλλη παράμετρος που είναι μονίμως απούσα απ’ όσους κατά καιρούς προτείνου την μείωση ή την κατάργηση του επιδόματος ανεργίας. Το επίδομα ανεργίας (όπως και κάθε άλλο επίδομα) δεν αποτελεί για το Κράτος κόστος. Γιατί κόστος είναι τα λεφτά που ξοδεύονται για κάτι το οποίο δεν αποδίδει οικονομικό όφελος (π.χ. αγορά όπλων), ενώ το επίδομα ανεργίας δίνεται προκειμένου οι άνεργοι να συντηρήσουν (μέχρι ενός βαθμού) το επίπεδο διαβίωσης τους. Άρα το επίδομα ανεργίας συντηρώντας την αγοραστική δύναμη των ανέργων ενισχύει την Οικονομία και επιστρέφει στο Δημόσιο Ταμείο. Το αποτέλεσμα που αυτό παράγει δημιουργεί κέρδη για τις εμπορικές επιχειρήσεις τα οποία με τη σειρά τους οδηγούν σ’ αυξημένο Φόρο Εισοδήματος, ενώ η περικοπή ή η κατάργηση του θα οδηγούσε σε (μικρή ενδεχομένως αλλά υπαρκτή) οικονομική επιβράδυνση.

Το άλλο επιχείρημα των «Φιλελεύθερων/Νεο-Φιλελεύθερων» είναι πως η παροχή του επιδόματος ανεργίας (όπως και άλλων επιδομάτων) οδηγεί στην αεργία (να μη ψάχνεις για δουλειά) η οποία είναι ηθικά επικίνδυνη (ηθικός κίνδυνος) και υποτίθεται ότι κοστίζει στο Δημόσιο Ταμείο (είδαμε ότι δεν ισχύει). Οι «Φιλελεύθεροι/Νεο-Φιλελεύθεροι» μας θέλουν ικανούς και πρόθυμους για εργασία με φιλοδοξίες μεν, αλλά χωρίς αντιστάσεις στα κελεύσματα των επιχειρήσεων.

Ωστόσο, μια τέτοια Κοινωνία στα μέλη της οποίας δεν επιτρέπεται να επιλέγουν ποια δουλειά θα κάνουν (αφού με μειωμένο ή χωρίς επίδομα ανεργίας θα πρέπει να κάνουν οποιαδήποτε δουλειά) στο πέρασμα του χρόνου καθίσταται παθητική μ’ αποτέλεσμα ολοένα και λιγότερα μέλη της να εκδηλώνουν την επιθυμία να διακριθούν και να καινοτομήσουν.

Τελικά, δεν φτάνει να υπάρχουν δουλειές αν αυτές δεν ανταποκρίνονται στο μορφωτικό επίπεδο και τις επιθυμίες κοινωνικής ανόδου των μελών της Κοινωνίας.

19 Σεπτέμβρη 2026
«πουθενάς 1».