Κατ’ αρχάς πρέπει να σημειώσουμε ότι τους κανόνες που αφορούν την λειτουργία των καμερών βάζει η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, η οποία στις 31 Μάρτη 2011 εξέδωσε μια σχετική ΟΔΗΓΙΑ (βλέπε εδώ). Από την ανάγνωση της ΟΔΗΓΙΑΣ προκύπτουν δύο δεδομένα που μας ενδιαφέρουν.

Το πρώτο αφορά το χρονικό διάστημα διατήρησης των δεδομένων. Το δεύτερο αφορά το ιδιαίτερο καθεστώς λειτουργίας των καμερών που τοποθετούνται σε αθλητικές εγκαταστάσεις.

Σχετικά με το πρώτο διαβάζουμε:

«Άρθρο 8

Χρόνος τήρησης

1. Τα δεδοµένα πρέπει να τηρούνται για συγκεκριµένο χρονικό διάστηµα ενόψει του επιδιωκόµενου κάθε φορά σκοπού επεξεργασίας. Σε κάθε περίπτωση, εφόσον από τη λήψη εικόνων που αποθηκεύονται ή τη λήψη που γίνεται σε πραγµατικό χρόνο δεν προκύπτει επέλευση συµβάντος που εµπίπτει στον επιδιωκόµενο σκοπό, τα δεδοµένα πρέπει να καταστρέφονται το αργότερο µέσα σε δεκαπέντε (15) εργάσιµες ηµέρες, µε την επιφύλαξη ειδικότερων διατάξεων της κείµενης νοµοθεσίας που ισχύουν για συγκεκριµένες κατηγορίες υπεύθυνων επεξεργασίας (π.χ. καζίνο) ή αν στην παρούσα Οδηγία ορίζεται διαφορετικά.

2. Σε περίπτωση συµβάντος (π.χ. κλοπή, ληστεία, ξυλοδαρµός) σε βάρος του προσώπου ή των αγαθών του υπεύθυνου επεξεργασίας, αυτός επιτρέπεται να τηρεί τις εικόνες στις οποίες έχει καταγραφεί το συγκεκριµένο συµβάν σε χωριστό αρχείο για 30 ηµέρες.

3. Αν το συµβάν αφορά τρίτον, ο υπεύθυνος επεξεργασίας επιτρέπεται να τηρεί τις εικόνες για 3 µήνες.

4. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις που το συµβάν αφορά τον ίδιο τον υπεύθυνο επεξεργασίας και χρήζει περαιτέρω διερεύνησης (π.χ. διερεύνηση απάτης ή διαφθοράς στο πλαίσιο εσωτερικού ελέγχου µιας τράπεζας), ο υπεύθυνος επεξεργασίας έχει την υποχρέωση να γνωστοποιήσει στην Αρχή το αναγκαίο χρονικό διάστηµα τήρησης των εικόνων.»  

Τα όσα καταγγέλλονται σχετικά με το παιχνίδι Γαύρος-Πλατανιάς εμπίπτουν στην παράγραφο 3 καθώς αφορούν «τρίτο» σε σχέση μ’ αυτόν που καταγράφει το συμβάν και επεξεργάζεται τα δεδομένα. Όσα όμως καταγγέλλονται σχετικά με τον ημιτελικό του Γαύρου με την Α.Ε.Κ. αφορούν τόσο τον ίδιο τον καταγραφέα (που κακώς έχει την ευθύνη) όσο και αξιωματούχους εντεταλμένους από την Ομοσπονδία (η οποία έχει την ευθύνη διοργάνωσης του Κυπέλλου).

Δεδομένου ότι η ομάδα του Λιμανιού καταγγέλλει αναίτια επίθεση σε παίκτες της, η διαγραφή των δεδομένων δύο μέρες μετά τον αγώνα προκαλεί πολύ μεγάλη έκπληξη. Το λιγότερο που περιμέναμε από μια ομάδα η οποία «ζητά να βρεί το δίκιο της» θα ήταν αν δώσει η ίδια στη δημοσιότητα το επίμαχο υλικό.

Το χειρότερο όμως δεν είναι αυτό. Το χειρότερο είναι η διατύπωση που χρησιμοποιεί η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων στην ΟΔΗΓΙΑ της. Έτσι η Αρχή δεν επιβάλλει την τήρηση των δεδομένων για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, αλλά επιτρέπει την διατήρηση τους για διαφορετικό αναλόγως την περίπτωση χρονικό διάστημα. Που σημαίνει πως η ομάδα του Λιμανιού με βάση την ΟΔΗΓΙΑ είναι καλυμμένη για το γεγονός ότι διέγραψε τα δεδομένα δυό μέρες μετά.

Το επόμενο ενδιαφέρον σημείο είναι αυτό σχετικά με το καθεστώς λειτουργίας των καμερών. Συγκεκριμένα διαβάζουμε μεταξύ άλλων τα παρακάτω:

«Άρθρο 21

Λοιποί χώροι

…

2. Γήπεδα και αθλητικές εγκαταστάσεις

Η εγκατάσταση συστηµάτων βιντεοεπιτήρησης σε γήπεδα και αθλητικές εγκαταστάσεις επιτρέπεται υπό τους όρους των σχετικών νοµοθετικών και κανονιστικών ρυθµίσεων (Υ.Α. αριθ. 24560/24.7.2003 των Υπουργών ∆ικαιοσύνης, Πολιτισµού και ∆ηµόσιας Τάξης - ΦΕΚ Β’ 1071/1.8.2003).

…»

Η ΟΔΗΓΙΑ μάς παραπέμπει σε Υπουργική Απόφαση του 2003 (που συνέχιζε να ισχύει τον Μάρτη του 2011 και την οποία αντέγραψε ο Σταύρος Κοντονής το 2015, στην οποία βρίσκουμε πολλά και ιδιαιτέρως:

• Τους εποπτευόμενους από το σύστημα χώρους (άρθρο 2).
• Τις τεχνικές προδιαγραφές (άρθρο 3) από το οποίο είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα η παράγραφος 6.
• Τα σχετικά με την διαχείριση των δεδομένων (άρθρο 7).
• Την γνωστοποίηση των δεδομένων (ύστερα από αίτηση της) στην Δ.Ε.Α.Β. (άρθρο 9).

Πιο συγκεκριμένα.

Στο άρθρο 2 διαβάζουμε ότι στους εποπτευόμενους χώρους ανήκουν οι:

• αγωνιστικός χώρος,
• κερκίδες,
• διάδρομοι αποδυτηρίων,
• ο αμέσως εξωτερικά περιβάλλον χώρος,
• οι βοηθητικές εγκαταστάσεις,
• χώροι αναψυχής,
• οι εγγύς της αθλητικής εγκατάστασης χώροι προσέγγισης των θεατών και
• οι χώροι στάθμευσης των αυτοκινήτων.

ΔΕΝ εποπτεύονται οι κλειστοί χώροι στους οποίους δεν υπάρχει δημόσια πρόσβαση (χώροι της εισόδου και του εσωτερικού των ιατρείων και των αποχωρητηρίων, τα αποδυτήρια των αθλητών και των διαιτητών, τα γραφεία και κάθε κλειστός χώρος).

Στο άρθρο 3 και ειδικότερα στην παράγραφο 6 διαβάζουμε:

«6. Για κάθε εικονολήπτη (κάμερα) θα υπάρχει αντίστοιχος παρακολουθητής (οθόνη/μόνιτορ), η εικόνα δε οποιουδήποτε εξ αυτών, κατά κρίση, θα μπορεί να μεταφέρεται σε ιδιαίτερο παρακολουθητή μεγαλύτερων διαστάσεων, να καταγράφεται και να αποθηκεύεται σε ψηφιακή μορφή, να εκτυπώνεται αμέσως με υψηλή ευκρίνεια και να μεταφέρεται σε πραγματικό χρόνο από τους αγωνιστικούς χώρους Αθηνών και Θεσσαλονίκης σε Γ.Α.Δ.Α. και Γ.Α.Δ.Θ.»

Στο άρθρο 7 σχετικά με την διαχείριση των δεδομένων διαβάζουμε:

«Άρθρο 7ο.

Διαχείριση Δεδομένων

1. Τα δεδομένα, τα οποία έχουν καταγραφεί αποθηκευτεί, και αναπαραχθεί με οποιονδήποτε τρόπο, τηρούνται και φυλάσσονται από το οικείο Αστυνομικό Τμήμα στην αρμοδιότητα του οποίου υπάγεται η συγκεκριμένη αθλητική εγκατάσταση, σε ειδικά προς τούτο διαμορφωμένο και φυλασσόμενο χώρο.

2. Εάν κατά τη διεξαγωγή της αθλητικής συνάντησης δεν έχουν προκύψει ενδείξεις πράξεων βίας και τέλεσης ποινικών αδικημάτων, το υλικό καταστρέφεται με σχετικό πρωτόκολλο, μετά την πάροδο τριμήνου από την ημερομηνία διεξαγωγής της αθλητικής συνάντησης.

3. Στις περιπτώσεις που έχουν καταγραφεί ενδείξεις βίας και αξιόποινων πράξεων, τα αποθηκευμένα δεδομένα διαβιβάζονται από το αρμόδιο Αστυνομικό Τμήμα στο οικείο πειθαρχικό όργανο και, με τη σχετική δικογραφία, ως προανακριτικό υλικό, στην αρμόδια Εισαγγελική ή Ανακριτική Αρχή, σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις.»

Τέλος στο άρθρο 9 διαβάζουμε:

«Άρθρο 9ο.

Γνωστοποίηση δεδομένων στην Δ.Ε.Α.Β.

1. Τα δεδομένα τα οποία προκύπτουν από τη λειτουργία του συστήματος γνωστοποιούνται -ύστερα από αίτηση- από την Ελληνική Αστυνομία στη Διαρκή Επιτροπή για την Αντιμετώπιση της Βίας (Δ.Ε.Α.Β.), καθόσον είναι απαραίτητο για την άσκηση του έργου της, όπως προβλέπεται στην παρ. 3 άρθρ.41Α του Ν. 2725/1999, όπως ισχύει. Τα συναφή με πράξεις βίας διαβιβαζόμενα προσωπικά δεδομένα διατηρούνται από την Δ.Ε.Α.Β. σε αντίγραφο αρχείου για τις ανάγκες της επίτευξης του επιμέρους έργου της και για χρονικό διάστημα όχι πέραν των δεκαπέντε (15) ημερών.

2. Τα αποθηκευμένα δεδομένα και το αναφερόμενο αρχείο, μετά την πάροδο των δεκαπέντε (15) ημερών, καταστρέφονται και συντάσσεται σχετικό πρακτικό.

3. Η Δ.Ε.Α.Β. δύναται να διατηρήσει τα δεδομένα για ιστορικούς, επιστημονικούς ή στατιστικούς σκοπούς.

4. Στον εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας της Δ.Ε.Α.Β. περιγράφονται τα ειδικότερα μέτρα ασφαλείας των δεδομένων για όσο διάστημα διατηρούνται αυτά, η πρόσβαση στο χώρο αποθήκευσης , καθώς και το εξειδικευμένο προσωπικό που χειρίζεται το αρχείο.»

Συμπέρασμα – σύνοψη.

Απ’ όλα τα παραπάνω προκύπτει αβίαστα ότι η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων θέτει μεν με την ΟΔΗΓΙΑ της το πλαίσιο λειτουργίας των καμερών, αλλά ειδικά για τις κάμερες στους αθλητικούς χώρους παραπέμπει σε συγκεκριμένη Υπουργική Απόφαση του 2003.

Από την Υπουργική Απόφαση προκύπτει ότι:

• ΟΛΟΙ οι χώροι στους οποίους η πρόσβαση είναι δημόσια (όπως οι διάδρομοι των αποδυτηρίων) παρακολουθούνται από τις κάμερες. Μόνον πίσω από τις πόρτες αποδυτηρίων και άλλων κλειστών χώρων δεν βλέπουν οι κάμερες. Άρα και ο χώρος στον οποίο -σύμφωνα με τις καταγγελίες της ομάδας του Λιμανιού- δέχθηκε την αναίτια επίθεση ο Καπίνο εποπτεύεται από κάμερες.
• Το υλικό των καμερών το διαχειρίζεται και το φυλάσσει η Αστυνομία και συγκεκριμένα το Αστυνομικό Τμήμα στου οποίου την αρμοδιότητα ανήκει η αθλητική εγκατάσταση.
• Αν στην αθλητική συνάντηση δεν έχουν γίνει επεισόδια, τότε τα δεδομένα καταστρέφονται μετά από 3 μήνες και όχι στις δύο μέρες που τα κατέστρεψε η ομάδα του Λιμανιού.
• Αν έχουν γίνει επεισόδια, τότε όλο το υλικό διαβιβάζεται τόσο στο αρμόδιο πειθαρχικό όργανό όσο και κατά περίπτωση στην Εισαγγελική ή/και Ανακριτική Αρχή.
• Τέλος, στα δεδομένα έχει -μετά από αίτηση της- πρόσβαση η Δ.Ε.Α.Β.  

Βλέπουμε, λοιπόν, πως η Αστυνομία είχε (ή όφειλε να έχει) πρόσβαση στο υλικό των καμερών. Εκτός από την πρόσβαση είχε (ή όφειλε να έχει) και την ευθύνη διαφύλαξης του υλικού. Αν, λοιπόν, όλοι είχαν κάνει την δουλειά τους όπως έπρεπε το υλικό ΔΕΝ θα είχε διαγραφεί.

Τίθεται, τέλος, ένα ιδιαιτέρως σημαντικό ερώτημα:

«Ποιος διοργανώνει έναν αγώνα και ειδικότερα έναν αγώνα Κυπέλλου;»

Τον διοργανώνει ο κάθε φορά γηπεδούχος ή η Ομοσπονδία; Με βάση τον Νόμο την ευθύνη για το σύστημα των καμερών την έχει ο ιδιοκτήτης της εγκατάστασης. Η διαχείριση τους όμως γίνεται από την Αστυνομία και μόνο (χωρίς κανέναν ενδιάμεσο).

Στη συγκεκριμένη περίπτωση ιδιοκτήτης του «τηγανιού» είναι η «Στάδιο Καραϊσκάκης Α.Ε.». Επειδή γράφτηκαν κάποια πράγματα σχετικά με την ιδιοκτησία των καμερών -κάτι που από την άποψη του νόμου είναι άσχετο- καθώς η διαχείριση τους από την Αστυνομία γίνεται για να μην υπάρχουν φαινόμενα όπως αυτό που συζητάμε. Ακόμη όμως και αν υποτεθεί ότι υπάρχει και άλλο κύκλωμα καμερών για λογαριασμό της Π.Α.Ε. του Λιμανιού καθώς η ύπαρξη του δεν προβλέπεται από τον νόμο είναι αυτονόητο ότι και αυτό θα έπρεπε να τεθεί υπό τον έλεγχο της Αστυνομίας κατά την διάρκεια του αγώνα.

Το ποιος τελικά έχει την ευθύνη και για τι, είναι κάτι που πρέπει να το απαντήσει το Κράτος∙ το οποίο και θα πρέπει μετά απ’ όσα συνέβησαν να αναθεωρήσει το νομικό πλαίσιο όπου αυτό είναι απαραίτητο κλείνοντας κάθε «τρύπα» (μικρή ή μεγάλη).

Τέλος πρέπει άμεσα να εντοπιστεί και να ξηλωθεί ο «μηχανισμός» που κράτησε την παραγγελία για λήψη του υλικού των καμερών για κάποιες μέρες στο συρτάρι. Γιατί ότι νόμους και να φτιάξουμε αν η λειτουργία του Κρατικού Μηχανισμού παραμένει αμφίβολη, τότε κανένας νόμος δεν θα μπορεί να εφαρμοστεί παράγοντας το αποτέλεσμα που ανέμενε ο νομοθέτης.

(Για την ιστορία παραθέτω και τον περίφημο (τώρα μάλιστα) «Νόμο Κοντονή» ο οποίος με το άρθρο 2 παρ. 8-11 επέφερε κάποιες μικρής σημασίας αλλαγές στο μέχρι τότε ισχύον νομικό πλαίσιο.)

Υ.Γ. Για την «τιμωρία» του Γαύρου δεν έχει νόημα να γραφτεί τίποτα μέχρι την έκδοση της απόφασης σε β’ βαθμό.

26 Απρίλη 2017
παρατηρητήριο.