Για παράδειγμα όποιος έχει διαβάσει την Ιστορία της Ελλάδας από το 1821 ως την ανακήρυξη της Ανεξαρτησίας της και την δημιουργία του «Βασιλείου της Ελλάδας» το 1832 είναι σε θέση να κατανοήσει την σημασία της Διπλωματίας στην Απελευθέρωση. Όποιος μένει μόνο στην περιγραφή των πολεμικών επιχειρήσεων (και των 2 εμφυλίων) δεν μπορεί να παρακολουθήσει την διαπάλη των συμφερόντων των τότε «Μεγάλων Δυνάμεων» (Αγγλία, Αυστρία, Γαλλία, Ρωσία) που τελικά οδήγησε στο «Πρωτόκολλο του Λονδίνου» το 1830 (ή αλλιώς την «Συνθήκη της Ανεξαρτησίας»).
Μένοντας μόνο στη Διπλωματική Ιστορία της Επανάστασης και προκειμένου να επιχειρηματολογήσω σχετικά με τον τίτλο και τον υπότιτλο του κειμένου θα δώσω περιληπτικά τις βασικές θέσεις των «Μεγάλων Δυνάμεων».
- Η έκρηξη της Επανάστασης βρήκε τους «4 Μεγάλους» («Ιερή Συμμαχία») να διαβουλεύονται για τις Ευρωπαϊκές υποθέσεις στο Λάιμπαχ (Λιουμπλιάνα). Η υποδοχή της είδησης ήταν απ’ όλους αρνητική (ακόμα και από τους Ρώσους, οι οποίοι κατά καιρούς προσπαθούσαν να ξεσηκώσουν του Έλληνες -π.χ. Ορλωφικά- προκειμένου να παζαρέψουν με τους Οθωμανούς). Φοβόντουσαν ότι η Επανάσταση σε συνδυασμό με το «Κίνημα των Καρμπονάρων» στην Ιταλία (το οποίο μόλις τότε κατεστάλη) θα μπορούσαν να δημιουργήσουν μόνιμες εστίες αναταραχής.
- Τον επόμενο χρόνο (1822) αντιπροσωπεία των επαναστατημένων Ελλήνων προσπάθησε να φτάσει στη Βερόνα όπου τα μέλη της «Ιερής Συμμαχίας» έκαναν το ετήσιο συνέδριο τους. Όπως αναμενόταν η αντιπροσωπεία δεν έγινε δεκτή από τους «4 Μεγάλους».
- Το 1823 ξεκινά το Διπλωματικό παζάρι μεταξύ των «4 Μεγάλων», όταν εξ’ αιτίας της μη κατάπνιξης της Επανάστασης οι «4 Μεγάλοι» άρχισαν να λαμβάνουν υπόψη στις μεταξύ τους ανταγωνιστικές κατά τ’ άλλα σχέσεις το «Ελληνικό Ζήτημα» καθεμιά για λογαρισμό της. Στόχος τους ήταν είτε η διατήρηση του statusqvo είτε η σταδιακή και ελεγχόμενη τροποποίηση/κατάργηση του. Έτσι στις αρχές Γενάρη 1824 (με το νέο ημερολόγιο) η Ρωσία (η οποία ως «προστάτης των Χριστιανών» είχε βάλει στο χέρι τις «Παραδουνάβιες Ηγεμονίες») υποβάλλει το «Σχέδιο των Τριών Τμημάτων». Το Σχέδιο προέβλεπε τον χωρισμό της σημερινής Ελλάδας σε 3 διοικητικά αυτόνομες Ηγεμονίες φόρου υποτελείς στον Σουλτάνο. Δεδομένου ότι το Σχέδιο έκανε λόγο για υποτέλεια στον Σουλτάνο και όχι για Ανεξαρτησία απορρίφθηκε από τους επαναστατημένους Έλληνες προκαλλώντας αισθήματα απογοήτευσης από την Ρωσική πρωτοβουλία.
- Ως «απάντηση» στο Ρωσικό Σχέδιο ο Μέττερνιχ πρότεινε για λογαριασμό της Αυστρίας την δημιουργία ανεξάρτητου Ελληνικού Κράτους γνωρίζοντας πως σε μια τέτοια λύση πρώτη θ’ αντιτίθετο η Αγγλία καθώς θα θεωρούσε το νέο Κράτος ως ενεργούμενο («δορυφόρο») της Ρωσίας. Επιπλέον εκ προοιμίου γνώριζε ότι ούτε η Ρωσία ήθελε μια τέτοια εξέλιξη μιας και κάθε αλλαγή του statusqvoστα Βαλκάνια θα μπορούσε ν’ αποσταθεροποιήσει το κοινωνικό καθεστώς της. Όπως αναμενόταν η πρόταση δεν προχώρησε. Ωστόσο, εφ’ όσον είχε ήδη διατυπωθεί θα μπορούσε να επαναδιατυπωθεί στο μέλλον.
- Όταν η επιρροή της Αυστρίας στις Ευρωπαϊκές υποθέσεις άρχισε να μειώνεται και τα μέλη της «Ιερής Συμμαχίας» να μειώνονται από 4 σε 3, τότε οι εναπομείνασες Δυνάμεις έλαβαν το περιπαιχτικό προσωνύμιο «Προστάτιδες Δυνάμεις» («προστάτης» κατά το «νταβατζής»). Δεδομένου ότι η Αγγλία είχε αποκτήσει στους επαναστατημένους Έλληνες μεγάλες συμπάθειες και τους είχε δανείσει ήδη 2 φορές ένοιωσε αρκετά ισχυρή για να επαναπροτείνει -η ίδια τούτη την φορά- την δημιουργία ενός μικρού αλλά ανεξάρτητου Ελληνικού Κράτους. Στο κάτω-κάτω επανέφερε την πρόταση της Αυστρίας, η οποία δεν είχε απορριφθεί από την Αγγλία.
Όλη η παραπάνω περίληψη μέρους της Διπλωματικής Ιστορίας του Αγώνα έγινε μόνο και μόνο για να καταδείξει ότι στην Διπλωματία πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί, ειδικά στο τι προτείνουμε. Είναι χαζομάρα να προτείνουμε κάτι που από την πλευρά αμς δεν έχουμε προηγούμενα αποδεχτεί μόνο και μόνο γιατί γνωρίζουμε ότι η άλλη πλευρά δεν θα το κάνει δεκτό.
Στο ζήτημα της ονομασίας των Σκοπίων αυτό σημαίνει πως η πρόταση για «σύνθετη ονομασία» από την «Κυβέρνηση Καραμανλή» το 2008 ήταν από άποψη τακτικής απολύτως ηλίθια. Δέσμευσε την Ελλάδα στην αποδοχή μιας «σύνθετης ονομασίας» στο μέλλον, η οποία όπως και όλες οι υπόλοιπες Διεθνείς «σύνθετες ονομασίες» θα βρεί την θέση της στο «καλάθι των αχρήστων», όταν σταδιακά οι «γείτονες» μας θα την «απλοποιήσουν».
Η τέτοια πρόταση το 2008 διευκόλυνε το σημερινό Κυβερνητικό μόρφωμα ν’ αποδεχτεί ευκολότερα την επιθυμία/διαταγή Η.Π.Α. και Ευρωπαίων εταίρων για την «λύση» του ζητήματος χωρίς παράλληλα να θεωρούν εαυτούς ως προδότες. Άλλωστε, όπως αποδεικνύει και η απέλπιδα προσπάθεια τους να δικαιολογήσουν την αποδοχή της ύπαρξης «Μακεδονικής Γλώσσας» ήδη από το 1977 προσπαθούν άλλοτε με λογικές ακροβασίες και άλλοτε με παραλογισμούς να εμφανιστούν ως απλοί «διεκπαιρεωτές» πρό πολλού καιρού ειλημμένων αποφάσεων. Για πρώτη φορά στα χρονικά που έχουμε μια Κυβέρνηση τόσο πρόθυμη να εξυπηρετήσει τις επιθυμίες/διαταγές των ξένων κέντρων (ειδικά αυτών που ως Αντιπολίτευση έβριζε). Μια Κυβέρνηση η οποία σκόπιμα φέρνει σ’ αδιέξοδο τα ζητήματα που (δια)χειρίζεται προκειμένου μετά να εμφανίσει την επιθυμητή «λύση» δαν τη μόνη δυνατή λύση.
Συνεπώς γίνεται -πιστεύω- πλήρως κατανοητό ότι στην Διπλωματία δεν χωρούν κουτοπονηριές όπως αυτή της «Κυβέρνησης Καραμανλή» το 2008, τις οποίες μελλοντικά πάντα πληρώνει αυτός που τις μεταχειρίζεται. Γι’ αυτό καλό θα ήταν όλοι οι επίδοξοι πολιτικοί «σωτήρες» μας να δίνουν τέστ στην Ιστορία και ειδικά στην Διπλωματική. Ίσως έτσι ν’ αποφύγουν στο μέλλον την προδοσία, εκτός από τις περιπτώσεις που την κρίνουν προτιμότερη σε σχέση με την απώλεια της Εξουσίας. Σε κάθε περίπτωση δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι προδότης είναι αυτός που τελικά υπογράφει και εφαρμόζει μια προδοτική συμφωνία.
Υ.Γ.1. Επειδή κάποιοι που δηλώνουν «Αριστεροί» και που θεωρητικά είναι γνώστες της Ιστορίας είναι επί της ουσίας ανιστόρητοι και ενδεχομένως θεωρήσουν προσβλητικό και άδικο τον χαρακτηρισμό «προδότης» να τους το κάνω λιανά.
Η προδοσία συνίσταται σε δύο λόγους:
- Δεν διαφυλάσσει τόσο τα Ελληνικά συμφέροντα όσο και τω γειτόνων μας στην περιοχή. Αφήνει δε περιθώρια παρερμηνειών όπως προκύπτει από την ανακοίνωση του Βουλγάρικου Υπουργείου Εξωτερικών.
- Η υποχώρηση της Ελλάδας στο ονοματολογικό δεν έγινε απέναντι σε μια «μικρή και αδύναμη χώρα» την οποία «έτσι θα έχουμε φίλη αντί να την σπρώξουμε στις αγκαλιές της Τουρκίας» (στις οποίες έτσι κι αλλιώς θα καταλήξει). Η υποχώρηση της Ελλάδας αποτελεί προηγούμενο για όποιον ισχυρό ήθελε μελλοντικά μέ όχημα κάποιο Βαλκανικό Κράτος ή κάποια «κρίση» στην περιοχή να την χρησιμοποιήσει ως βάση αναθεώρησης των συνόρων στα Βαλκάνια. Η συμφωνία αποτελεί ικανοποίηση των παγίων επιδιώξεων των Σλάβων στην Βαλκανική ανεξαρτήτως του αν αυτοί που την καρπούνται είναι οι Σέρβοι ή οι Βούλγαροι.
Αν ακόμη κάποιοι δυσκολεύονται να καταλάβουν ας δουν πως εξελίχθηκαν οι διμερείς σχέσεις Ρωσίας και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας μετά την υπογραφή της «Συνθήκης του Βουκουρεστίου» του 1812 (απότοκο του Ρωσο-Τουρκικού Πολέμου των ετών 1806-1812). Ως αποτέλεσμα της Συνθήκης ο Σουλτάνος χρειαζόταν την άδεια του Τσάρου για να στείλει στρατό σ’ εδάφη που τυπικά ήταν δικά του. Το δικαίωμα παρέμβασης του Τσάρου στα εσωτερικά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ενέτεινε την καχυποψία των Οθωμανών έναντι των Ρώσων δημιουργώντας ένα συνεχές κλίμα αστάθειας, το οποίο ανά πάσα στιγμή ήταν έτοιμο να εκραγεί σε πολεμική αναμέτρηση. Σημειωτέον ότι εδώ είχαμε την σύγκρουση μόνον 2 Κρατών και όχι 6 (συνυπολογίζοντας και τα Σκόπια) που μπορεί να προκαλέσει το «Μακεδονικό Ζήτημα».
Άρα μια ματιά στην Ιστορία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας θα ήταν διδακτική τόσο για τους κινδύνους μιας τέτοιας συμφωνίας όσο και για την δικαιολόγηση του χαρακτηρισμού «προδότης».
Υ.Γ.2. Κάποιος ας κάνει μάθημα Ελληνικών στον υποτιθέμενο «Κυβερνητικό Εκπρόσωπο» Τζανακόπουλο για να μπορούμε στο (κοντινό) μέλλον να συνεννοούμαστε επαρκώς. Δήλωσε, λοιπόν, ο συγκεκριμένος ότι «με την συμφωνία σταθεροποιείται η περιοχή».
Πρώτον. Για να σταθεροποιηθεί κάτι πρέπει αναγκαστικά πριν να έχει αποσταθεροποιηθεί. Από ποιά γεγονότα προκύπτει ότι η περιοχή ήταν αποσταθεροποιημένη; Αν αναφέρεται αποκλειστικά στην εσωτερική κατάσταση του κρατιδίου αυτή δεν θα σταθεροποιηθεί ποτέ επαρκώς όσο ανταγωνίζονται για το πάνω χέρι Αλβανοί και Σλάβοι μεταξύ τους. Πρόσκαιρα ο ανταγωνισμός θα αμβλύνεται ειδκά όταν θα πρέπει να εμφανιστούν «ενωμένοι» έναντι της Χώρας μας.
Δεύτερον. Θα ήταν χαζό να θεωρεί πως εξ’ αιτίας της συμφωνίας «σταθεροποιήθηκε» η περιοχή την σταθεροποίηση της οποίας δεν μπόρεσαν να επιτύχουν οι Η.Π.Α. μέσω της στρατιωτικής τους παρουσίας στο κρατίδιο (στο οποίο διατηρούν την μεγαλύτερη βάση στην Ευρώπη).
Τρίτον. Η Ελλάδα πρέπει πρωτίστως να ενδιαφέρεται για την προάσπιση των συμφερόντων της και όχι αυτών των γειτονικών κρατών. Η Ελλάδα διαπραγματεύεται με σκοπό να πετύχει το μέγιστο εντός των πλαισίων του Διεθνούς Δικαίου και όχι για να στηρίξει κλυδωνιζόμενες κυβερνήσεις γειτονικών κρατών.
Υ.Γ.3. Αποτελεί παγκόσμια πρωτοτυπία να συντάσσεται μια συμφωνία και να είναι έτοιμη προς υπογραφή χωρίς να υπάρχουν όλα τ’ αναγκαία παραρτήματα της. Για παράδειγμα πριν καν υποβάλλει αίτηση το κρατίδιο των Σκοπίων για να μπει στην Ε.Ε. πρέπει να έχουν ρυθμιστεί όλα τα σχετικά με τις ονομασίες των Ελληνικών αλλά και των Σκοπιανών προϊόντων που χρησιμοποιούν τον όρο «Μακεδονία». Τέτοια «πρακτικά» ζητήματα που δεν άπτονται της «υψηλής πολιτικής» θα έπρεπε να έχουν κλείσει/ρυθμιστεί πριν την υπογραφή της «κεντρικής» συμφωνίας και όχι να μένουν ανοιχτά για μετά. Άλλωστε, δεν λένε ότι «Δεν πρέπει ν’ αφήνεις για αύριο ότι μπορείς να κάνεις σήμερα»;
(Σημείωση: Η εικόνα του κειμένου προέρχεται από την ιστοσελίδα ellinonfos.gr).
14 Ιούνη 2018
παρατηρητήριο.