Ο αθλητισμός (ερασιτεχνικός ή επαγγελματικός) είναι από τους πλέον ανταγωνιστικούς χώρους. Η ευθύνη έναντι της ιστορίας της ομάδας και των οπαδών της τόσο των αθλητών όσο και του προπονητή είναι μεγάλη ανεξάρτητα από το μέγεθος της ομάδας. Όταν, λοιπόν, τ’ αποτελέσματα δεν είναι τ’ αναμενόμενα (δεν γίνεται να είναι όλες οι ομάδες πρώτες) και αρχίζει η αναζήτηση των ευθυνών είναι η ώρα των δικαιολογιών. Όπως και στα ερωτικά έτσι και στον αθλητισμό ΔΕΝ υπάρχουν πρωτότυπες δικαιολογίες. Έτσι είναι δυνατό οι ίδιες ακριβώς δικαιολογίες να χρησιμοποιούνται από πολλούς είτε ταυτόχρονα είτε με τη σειρά. Στο σημερινό κείμενο θα δούμε τις πιο συχνές (ίσως και τις μοναδικές) δικαιολογίες, και θα δούμε γιατί αυτές ΔΕΝ μπορούν να ισχύουν για τις «μεγάλες ομάδες».
Η πιο «απλή» δικαιολογία για μια αποτυχία (η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί πολλές φορές την ίδια σεζόν) είναι το «αντι-αθλητικό παιχνίδι» της αντιπάλου ομάδας, η «κακή κατάσταση του αγωνιστικού χώρου» και οι «κακές καιρικές συνθήκες». Ειδικά τόσο η «κακή κατάσταση του αγωνιστικού χώρου» όσο και οι «κακές καιρικές συνθήκες» είναι επικίνδυνες δικαιολογίες γιατί ισχύουν και για τις δύο ομάδες (οπότε αν η μια νίκησε την άλλη αυτόματα την εκθέτει). Ωστόσο, ακριβώς επειδή οι τρείς τύποι αυτής της δικαιολογίας αναφέρονται σε αντικειμενικά περιστατικά (που, δηλαδή, μπορούν να επιβεβαιωθούν) είναι αρκετά αποτελεσματικοί.
Υποθέτοντας ότι η «μεγάλη ομάδα» του παραδείγματος μας θεωρεί είτε ότι δεν έχει ελλείψεις στο ρόστερ της, είτε τις έχει αποδεχτεί και παρά τις ελλείψεις αυτές δίνει την μάχη της τότε μόνο στην περίπτωση που αντιμετωπίζει ταυτόχρονα πολλούς τραυματισμούς ή έχει ασθενείς παίκτες μπορεί να επικαλεστεί τη συγκεκριμένη δικαιολογία. Έτσι κι αλλιώς όταν μια ομάδα κατεβαίνει στον αγωνιστικό χώρο έχει από τη μια αποδεχθεί την πιθανότητα της ήττας και από την άλλη την υποχρέωση να προσπαθήσει για το καλύτερο.
Το επόμενο επιχείρημα εστιάζει στο πλήθος των αντιπάλων που έχει ν’ αντιμετωπίσει η ομάδα, η οποία εκτός των εντός γηπέδου αντιπάλων ομάδων έχει ν’ αντιμετωπίσει και την «εχθρική διαιτησία» ή/και την εχθρική αντιμετώπιση από τις Αθλητικές Αρχές και το Κράτος. Με λίγα λόγια «Μόνοι μας και όλοι τους.». Δυστυχώς, η Ιστορία καταρρίπτει αυτό το επιχείρημα μιας και μόνο το γεγονός ότι οι αντίπαλοι είναι περισσότεροι δεν εκμηδενίζει τις ελπίδες επικράτησης σε βάρος τους αρκεί να υπάρχει καλή προετοιμασία (η οποία με τη σειρά της προϋποθέτει την αντικειμενική γνώση των δυνατοτήτων και αδυναμιών μας).
Παρεμφερής με την προηγούμενη είναι και η ύστατη δικαιολογία, η οποία ταυτόχρονα αποτελεί και ομολογία της αδυναμίας της ομάδας να ανταγωνιστεί σε υψηλό επίπεδο. Η «ύστατη δικαιολογία» είναι η έκφραση του «παραπόνου» ότι: «Κάποιες ομάδες παίζουν «φιλικά» (ενώ εμείς «ντέρμπι»)». Προφανώς, όταν φτάσουμε στο σημείο να εκφράσουμε αυτό το παράπονο έχουμε στην ουσία αποδεχτεί ότι η ομάδα μας ΔΕΝ διαθέτει το απαραίτητο υλικό για να διεκδικήσει μέχρι τέλους τους στόχους της.
Αυτή η δικαιολογία ΔΕΝ θα έπρεπε να προβάλλεται από ομάδες οι οποίες θεωρητικά έχουν υψηλούς στόχους, μιας και για να έχει μια ομάδα υψηλούς στόχους πρέπει να διαθέτει (τουλάχιστον στην θεωρία) τέτοιο ρόστερ που να είναι σε θέση να επικρατήσει της κυριότερης ανταγωνίστριας της. Γιατί αν η ομάδα που προβάλλει αυτή την δικαιολογία έχει το ρόστερ να επικρατήσει έναντι της κυριότερης αντιπάλου της, τότε είναι σε θέση (εκτός ατυχιών) να επικρατήσει έναντι οποιουδήποτε αντιπάλου.
Το χειρότερο με την τελευταία αυτή δικαιολογία είναι πως επιχειρεί να μεταθέσει την αποτυχία της ομάδας στην κυριότερη αντίπαλο της, η οποία διαθέτει ένα πλήθος (μικρό ή μεγαλύτερο) «παραρτημάτων» (τα οποία κάθονται να χάσουν όταν παίζουν μαζί της και βάζουν τα δυνατά τους με όλους τους άλλους). Όσο και αν η επίκληση αυτής της δικαιολογίας αποτελεί ομολογία της αδυναμίας της ομάδας να δημιουργήσει το απαραίτητο για την επιτυχία των στόχων της ρόστερ, από μια άλλη οπτική είναι και ομολογία ήθους. Γιατί στην περίπτωση που όντως η κυριότερη αντίπαλος διαθέτει «παραρτήματα», τότε η παραδοχή ότι η δική μας δεν έχει λειτουργεί και ως απόδειξη για το ήθος της (το οποίο, όμως, σπανίως δίνει τίτλους και έξοδο στο CHAMPIONS LEAGUE.
Αυτές οι τέσσερις δικαιολογίες είναι που ανακυκλώνονται κάθε τόσο από τις ομάδες, όταν αυτές συνειδητοποιήσουν ότι η πιθανότητες να επιτύχουν τους στόχους τους εκμηδενίζονται. Είτε ισχύουν είτε όχι η επίκληση τους και μόνο αφ’ ενός απολυτρώνει από τις ευθύνες τους τα μέλη της ίδιας της ομάδας και αφ’ ετέρου προκαλεί την θυμηδία (κοροϊδία) των αντιπάλων της. Η συνεχής δε επίκληση τους δημιουργεί μια παθητική ψυχολογία στην ομάδα, η οποία στην πορεία του χρόνου οδηγεί στην παραίτηση με το πρώτο στραβοπάτημα (το οποίο, όμως, να μπορεί ν’ αποδοθεί σε μια από τις παραπάνω αιτίες). Παρ’ όλα αυτά η ανάγκη αποφυγής της κριτικής (ειδικά όταν για συγκεκριμένους λόγους δεν μπορεί ν’ αλλάξει κάτι) τις κάνει πολύ ελκυστικές (γι’ αυτό και δεν θα εκλείψουν). Έτσι το μόνο που έχει κάποιο ενδιαφέρον είναι να προβλέψουμε ποια ομάδα θα είναι η επόμενη που θα επικαλεστεί μια απ’ αυτές και ποια θα είναι αυτή.
04 Φλεβάρη 2021
«πανταχού παρόντες».