Μια τέτοια περίπτωση είναι το ζήτημα της ονομασίας των Σκοπίων. Ένα ζήτημα το οποίο βρίσκεται σ’ εκκρεμότητα πάνω από δυόμιση δεκαετίες. Ένα ζήτημα το οποίο έφτασε σε κάποιο βαθμό λύσης πρίν από 10 χρόνια όταν υπογράφτηκε η «Συμφωνία του Βουκουρεστίου». Ένα ζήτημα, τέλος, η λύση του οποίου πρέπει να είναι συμβατή κυρίως με την «Ενδιάμεση Συμφωνία» του Σεπτέμβρη του 1995. Επιπλέον η ονομασία των Σκοπίων ΔΕΝ πρέπει να δημιουργεί προβλήματα μ’ όλους τους γείτονες τους. Βέβαια το μεγαλύτερο πρόβλημα το έχουν τα ίδια τα Σκόπια γιατί εθνολογικά είναι ανομοιογενή μ’ αποτέλεσμα η εσωτερική τους σταθερότητα να είναι αμφίβολη και σε τελική ανάλυση να είναι εύκολο ν’ αποστεθεροποιηθούν από κάθε πιθανή επέμβαση των γειτόνων τους στα εσωτερικά τους.
Αφήνοντας στην άκρη την προϊστορία στο ζήτημα του ονόματος, καθώς και την στάση κάθε κόμματος διαχρονικά έχει ενδιαφέρον να σχολιάσουμε την τακτική στο ζήτημα αυτό. Το δεδομένο από το οποίο πρέπει να ξεκινάμε κάθε φορά ότι χωρίς την συναίνεση της Ελλάδας το κρατίδιο των Σκοπίων ΔΕΝ μπορεί να γίνει πλήρες μέλος σε κανέναν Διεθνή Οργανισμό. Εφ’ όσον το κρατίδιο δεν υιοθετεί την ονομασία της περιόδου που η Γιουγκοσλαβία ήταν Βασίλειο πρέπει να βρει με την Ελλάδα μια κοινά αποδεκτή λύση στο τραπέχι της διαπραγμάτευσης.
Δεδομένης της κατάστασης και των γνωστών θέσεων των δύο πλευρών η Χώρα μας δεν είχε κανένα λόγο ν’ ανοίξει πάλι το ζήτημα για μια οριστική συμφωνία. Η μόνη περίπτωση θα ήταν αν ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α. θεωρούσε πως όφειλε κάτι στα Σκόπια από την περίοδο του μακρινού 1968 όταν και μετά την διάσπαση του Κ.Κ.Ε. το Κ.Κ.Ε. εσ. Έκλεψε το 1/3 των αρχείων του ενιαίου πριν κόμματος και διέφυγε μ’ αυτό στα Σκόπια. Το αρχείο εκείνο (όχι όμως όλο) ήρθε στην Ελλάδα το 1989.
Από κει και πέρα μόνον υπό την πίεση των Η.Π.Α. και της Ε.Ε. οι οποίες βιάζονται να εντάξουν το συγκεκριμένο κρατικό μόρφωμα στο Ν.Α.Τ.Ο. μπορεί επαρκώς να δικαιολογηθεί η προσπάθεια να κλείσει οριστικά το ζήτημα του ονόματος. Δεν θα πρέπει να υποτιμούμε και την μικροπολιτική πλευρά του ζητήματος καθώς ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α. προσπάθησε να δημιουργήσει αντπερισπασμό στην Αντιπολίτευση (κυρίως στην Ν.Δ.) θέτοντας της το δίλημμα είτε να υπερψηφίσει την λύση που αυτός θα έφερνε, είτε να καταψηφίσει εμφανιζόμενη ως «ανεύθυνη».
Ανεξάρτητα από το πόσο επηρέασαν την στάση της Κυβέρνησης όλα τα παραπάνω αυτή όφειλε να χειριστεί την διαπραγμάτευση σοβαρά και υπεύθυνα. Οφείλει να εκμεταλλευτεί το παραμικρό «όπλο» που θα της δώσει η άλλη πλευρά. Και αυτό πρέπει να το κάνει αν όχι για το ζήτημα του ονόματος, τουλάχιστον για ν’ αποκτήσει την φήμη ενός «σκληρού» διαπραγματευτή. Βέβαια κάτι τέτοιο δεν είναι καθόλου εύκολο (ούτε καν με τα Σκόπια) αν συνυπολογίσουμε πόσο «σκληρά» (και «επιτυχημένα») έχει διαπραγματευτεί η Κυβέρνηση την τελευταία 3ετία.
Υποθετικά, όμως, μιλώντας μια υπεύθυνη Ελληνική κυβέρνηση θα έπρεπε να εκμεταλλευτεί την «αίτηση συγγνώμης» της «Εκκλησίας της Μακεδονίας» προς το Οικουμενικό Πατριαρχείο με την οποία ζητά να επανέλθει στην «Εκκλησιαστική Κανονικότητα» και τις αγκάλες του. Για να το επιτύχει αυτό ζητά από Οικουμενικό Πατριαρχείο να την αναγνωρίσει ως «Αρχιεπισκοπή Αχριδών» εγκαταλείποντας τον μέχρι πρότινος τίτλο της ο οποίος περιέχει την λέξη «Μακεδονία». Δεδομένου ότι το συγκεκριμένο αίτημα πρός το Οικουμενικό Πατριαρχείο υποστήριξε και ο Ζάεφ είναι προφανές ότι δημιουργείται ένα τετελεσμένο ως προς το ζήτημα του ονόματος, το οποίο τετελεσμένο μια «κανονική» Ελληνική Κυβέρνηση θα έπρεπε να εκμεταλλευτεί δεόντως.
Στη συγκεκριμένη, όμως, περίπτωση δεν έχουμε μια «κανονική» κυβέρνηση. Έχουμε από κάθε άποψη μια «αντισυμβατική» Κυβέρνηση, η οποία σκόπιμα έχει ξεφύγει από την πεπατημένη των προηγούμενων. Όλες οι προηγούμενες σε κάποιο βαθμό προσπάθησαν (με διαφορετικό βαθμό επιτυχίας) να εμφανιστούν σαν «κυβερνήσεις όλων των Ελλήνων». Η συγκεκριμένη όχι μόνο δεν το προσπαθεί, αλλά θέλει να εμφανιστεί σαν «Κυβέρνηση μέρους των Ελλήνων», ακόμη και όταν τα έργα της ευνοούν τους «άλλους» και όχι τους ψηφοφόρους της. Οπότε γεννάται το ερώτημα που τίθεται στον τίτλο:
«Την σημερινή Κυβέρνηση την αποτελούν «ηλίθιοι» (με την έννοια των «χρησίμων ηλιθίων»), «προδότες» (με την έννοια που οι ίδιοι ως Αντιπολίτευση έδωσαν) ή απλώς «υπάλληλοι» ξένων αφεντικών (με την έννοια του «αχυράνθρωπου»)»;
Εν κατακλείδι η αποτυχία της παρούσας διαπραγμάτευσης είναι η μόνη λύση αν στ’ όνομα των Σκοπίων συμπεριληφθεί οποιοσδήποτε άλλος εκτός του γεωγραφικού προσδιορισμού που αυτά είχαν την περίοδο του Βασιλείου της Γιουγκοσλαβίας. Σε κάθε άλλη περίπτωση μ’ αφορμή το ζήτημα του ονόματος θα φουντώσει μια νέα εστία αναταραχής στα Βαλκάνια μ’ ότι αυτό μπορεί να συνεπάγεται σε παν-Ευρωπαϊκό επίπεδο.
09 Ιούνη 2018
παρατηρητής 1.
